Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich in hoog tempo en speelt een steeds grotere rol binnen zorg, welzijn en maatschappelijke dienstverlening. AI ondersteunt bij administratieve processen, verslaglegging, communicatie, planning, beeldherkenning en zelfs bij besluitvorming. Deze ontwikkelingen bieden kansen, maar vragen ook om nieuwe kennis en vaardigheden. Daarom wordt AI-geletterdheid steeds belangrijker voor medewerkers, teams en organisaties.
AI-geletterdheid betekent dat professionals begrijpen wat AI is, hoe AI-systemen werken, welke mogelijkheden ze bieden en welke risico’s eraan verbonden zijn. Daarnaast gaat het over verantwoord gebruik, privacy, ethiek, veiligheid en het kritisch beoordelen van uitkomsten die door AI worden gegenereerd. De Europese AI Act benadrukt bovendien dat organisaties verantwoordelijk zijn voor voldoende kennis en bewustwording rondom AI bij medewerkers. (digivaardigindezorg.nl)
Om zorg- en welzijnsorganisaties hierbij te ondersteunen heeft Digivaardig in de Zorg een uitgebreid overzicht samengesteld met leermiddelen, trainingen, downloads, webinars, quizzen en praktijkvoorbeelden rondom AI-geletterdheid. (digivaardigindezorg.nl)
Basiskennis over AI
Voor medewerkers die willen begrijpen wat AI precies is, zijn verschillende toegankelijke leermiddelen beschikbaar.
- AI – Wat is het nou precies?
Een introductie waarin wordt uitgelegd wat kunstmatige intelligentie is en hoe deze technologie werkt. (digivaardigindezorg.nl) - AI – Algoritmes
Een praktische uitleg over algoritmes en hoe deze dagelijks worden gebruikt door onder andere sociale media, streamingdiensten en online platforms. (digivaardigindezorg.nl) - Overzicht met uiteenlopende AI Tools (gevorderden)
Een overzicht van verschillende AI-toepassingen en hulpmiddelen die beschikbaar zijn voor professioneel gebruik. (digivaardigindezorg.nl) - Tekenen met AI
Een introductie tot AI-toepassingen waarmee afbeeldingen kunnen worden gegenereerd. (digivaardigindezorg.nl) - Onderzoeksrapport AI in de Zorg (Nictiz)
Een verdiepend rapport met begrippen, praktijkvoorbeelden en vraagstukken rondom AI in de zorgsector. (digivaardigindezorg.nl)
Trainingen en opleidingen
Voor organisaties die structureel willen investeren in AI-geletterdheid zijn diverse opleidingen en trainingen beschikbaar.
- De Nationale AI Cursus
Een toegankelijke basiscursus waarmee deelnemers werken aan hun AI-geletterdheid en een certificaat kunnen behalen. (digivaardigindezorg.nl) - Basisdiploma AI Geletterdheid
Een opleiding gericht op het ontwikkelen van basiskennis en vaardigheden rondom AI. (digivaardigindezorg.nl)
Deze trainingen helpen medewerkers om AI niet alleen te begrijpen, maar ook verantwoord toe te passen binnen hun dagelijkse werkzaamheden. (digivaardigindezorg.nl)
Test je kennis
AI-geletterdheid begint vaak met bewustwording. Daarom zijn er interactieve quizzen beschikbaar.
- Quiz – Is het AI of niet?
Een spelvorm waarmee deelnemers leren herkennen wanneer AI wordt gebruikt. (digivaardigindezorg.nl)
Deze quiz helpt medewerkers kritisch te kijken naar technologieën die zij dagelijks tegenkomen. (digivaardigindezorg.nl)
Praktijkvoorbeelden uit de zorg
AI is niet langer toekomstmuziek. Binnen de zorgsector wordt al volop geëxperimenteerd met toepassingen die processen ondersteunen en de kwaliteit van zorg kunnen verbeteren.
- Kunstmatige intelligentie en langdurige zorg
Een webinar waarin wordt uitgelegd hoe slimme sensortechnologie en AI ondersteuning kunnen bieden binnen de langdurige zorg en bij dementiezorg. (digivaardigindezorg.nl)
Daarnaast laat Digivaardig in de Zorg via verschillende praktijkvoorbeelden zien hoe AI wordt ingezet binnen zorgorganisaties en welke lessen daaruit kunnen worden geleerd. (digivaardigindezorg.nl)
AI-geletterdheid als organisatieontwikkeling
AI-geletterdheid gaat verder dan individuele vaardigheden. Organisaties moeten medewerkers meenemen in digitale ontwikkelingen en zorgen dat iedereen kan aansluiten, ook collega’s die minder digitaal vaardig zijn.
Om organisaties hierbij te ondersteunen loopt het landelijke Onderzoek AI-geletterdheid in de Zorg. Deelnemende organisaties ontvangen onder andere:
- inzicht in het AI-kennisniveau binnen de organisatie;
- benchmarkinformatie;
- onderzoekstools;
- toegang tot leermiddelen;
- ondersteuning bij het ontwikkelen van AI-vaardigheden binnen teams. (digivaardigindezorg.nl)
Ook wordt gewerkt aan het nieuwe Platform AI-geletterd in de Zorg, waarin kennisdeling, scholing, praktijkervaringen en samenwerking centraal staan. Tijdens de landelijke kickoff worden resultaten van onderzoek gepresenteerd en workshops aangeboden over onder andere:
- de AI-spiegel;
- spraakgestuurd rapporteren;
- virtuele begeleiders;
- AI en ethiek;
- het meenemen van minder digitaal vaardige collega’s. (digivaardigindezorg.nl)
Waarom AI-geletterdheid belangrijk is
AI biedt kansen om werkprocessen slimmer in te richten, administratieve lasten te verminderen en medewerkers beter te ondersteunen. Tegelijkertijd brengt AI nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee. Professionals moeten begrijpen hoe systemen werken, welke beperkingen AI heeft en wanneer menselijke controle noodzakelijk blijft.
Goede AI-geletterdheid zorgt ervoor dat medewerkers:
- AI verantwoord gebruiken;
- privacy en veiligheid bewaken;
- kritisch blijven nadenken;
- technologie effectief inzetten;
- beter voorbereid zijn op toekomstige ontwikkelingen. (digivaardigindezorg.nl)
Meer informatie, leermiddelen, downloads, trainingen, webinars en praktijkvoorbeelden zijn beschikbaar via: